Trong xây dựng, bê tông là vật liệu quá quen thuộc. Nó có vai trò chủ chốt trong mọi công trình. Chúng ta thường hình dung ngay tới các loại bê tông cốt thép cho hệ sàn, dầm, cột. Các đề tài khoa học, các tiêu chuẩn xây dựng ban hành dành riêng cho bê tông cốt thép vô cùng đồ sộ. Đồng thời, các loại bê tông cải tiến như bê tông khí chưng áp AAC. Bê tông dẻo cốt sợi đã được ứng dụng rộng rãi trong đời sống. Tuy nhiên, còn một dạng tồn tại là bê tông cốt tre và được khá nhiều người muốn tìm hiểu. GachBeTongNhe đã tổng hợp các thông tin, tài liệu để cùng chia sẻ về loại vật liệu này.

Trước tiên, phải khẳng định bê tông cốt tre không có trong tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành. Do vậy, kết cấu bê tông cốt tre không có cơ sở để áp dụng cho các công trình. Tuy nhiên, những câu truyện những tài liệu và dữ liệu về một dạng tồn tại của bê tông này thật sự đáng để tìm hiểu.

Vậy bê tông cốt tre là gì? Thay vì sử dụng cốt thép để liên kết với hỗn hợp bê tông. Người ta sử dụng cốt tre để đan thành lưới tương tự như cốt thép.

Lắp đặt lưới cốt tre thay lưới cốt thép

Đặc Điểm

Các cốt tre thường lấy từ các cây tre có độ tuổi ít nhất 3 năm, màu nâu. Thân cây tre được sử dụng thường có đường kính và chiều dài lớn nhất có thể. Do đặc tính của tre nổi bật là rất dẻo, đàn hồi tốt và có tuổi thọ rất cao. Tre được ứng dụng từ rất lâu trong đời sống để xây nhà, làm móng nhà. Đặc biệt, từ xa xưa khi thép là vật liệu không phải nơi đâu cũng có thể sản xuất. Tre đã được kết hợp bê tông để tìm ra một giải pháp thay thế chấp nhận được.

Không phải chưa có đề tài nghiên cứu nào về việc sử dụng tre cùng hỗn hợp bê tông. Việc sử dụng tre thay thế cốt thép đã được Trường cao đẳng Clemson, Hoa Kỳ nghiên cứu. Đồng thời, một ấn phẩm của phòng thí nghiệm Kỹ thuật xây dựng Hải Quân Hoa Kỳ năm 1966. Ấn phẩm này đến ngày hôm nay vẫn còn lưu lại. Đây là một báo cáo cho dù đã trải qua thời gian dài và không chịu tính xác thực. Tuy nhiên, tài liệu này đã cho thấy sự nghiêm túc khi nghiên cứu cách sử dụng cốt tre để thay thế thép. Trang Wikipedia vẫn thường viện dẫn tài liệu này để bổ xung cho các nội dung liên quan đến bê tông cốt tre.

Bê tông cốt tre có tốt không?

Báo cáo của Thủy Quân Hoa Kỳ

 Mặc dù báo cáo của Hải Quân Hoa Kỳ rất chi tiết về bê tông cốt tre. Trong báo cáo chỉ ra việc lựa chọn những loại tre nào là tốt nhất. Thời điểm thu hoạch tre vào mùa nào trong năm cũng sẽ là tốt nhất. Đồng thời, cách tạo lưới tre thay lưới thép và bố trí sao cho phù hợp nhất. Tuy nhiên, cho đến ngày nay kết cấu bê tông cốt tre vẫn không phải là một vật liệu được ứng dụng cho xây dựng. Có thể ở những nơi khó khăn không thể sử dụng cốt thép. Việc sử dụng cốt tre làm một giải pháp tạm và có thể là tốt nhất với những điều kiện như vậy. Xem báo cáo tại đây Bamboo reinforced concrete

Thi công đổ bê tông cốt tre

Đánh giá từ cộng đồng Qoura

Đã có một cuộc thảo luận hết sức công khai trên cộng đồng mạng xã hội nổi tiếng Qoura. Đây là kênh mạng xã hội giàu kiến thức nhất thế giới. Những câu hỏi và những câu trả lời hết sức có giá trị. Đề tài liên quan đến bê tông cốt tre như sau: “Có thể dùng tre thay thế cho thép trong kết cấu bê tông không? Những đánh giá tại Qoura đều chỉ những điều rất hữu ích như sau:

Nhược điểm

Thứ nhất: Theo các thí nghiệm cho thấy khả năng chịu uốn, tính đàn hồi của tre chỉ bằng 1/10 so với thép. Tức là trong kết cấu bê tông cốt tre sẽ có độ võng cao hơn khi chịu tải. Với độ võng cao rất dễ xảy ra vấn đề bị nứt, xé. Từ đó có thể dễ dàng phá hủy cấu kiện so với thép.

Thứ hai: Tre mặc dù có tuổi thọ cao, dẻo tuy nhiên trong môi trường hỗn hợp bê tông tươi. Tre có xu hướng hấp thụ nước, độ ẩm và trương nở to ra. Kể cả trong trường hợp xử lý bề mặt xung quanh bằng hóa chất, phụ gia. Thì trạng thái này vẫn ảnh hưởng khi bê tông khô và tre có xu hướng co lại. Việc co lại sẽ làm mất liên kết giữa tre và bê tông bên trong. Điều này làm mất tính liên kết, đồng nhất như kết cấu bê tông cốt thép.

Thứ ba: Kể cả tre được ứng dụng làm móng nhà từ xa xưa cho tới nay. Tuy nhiên, đều là vật liệu gỗ và chắc chắn sẽ chịu các tác động về mối mọt, độ ẩm, mục nát. Những yếu tố này theo thời gian làm hư hại và không đảm bảo khả năng chịu lực.

Đó là những lý do chính và có cơ sở thực tế hợp lý. Điều này chỉ ra bê tông cốt tre chắc chắn không thể tốt như cốt thép. Do vậy, cũng dễ hiểu vì sao trong thực tế các công trình lớn từ hàng trăm năm nay vẫn là bê tông cốt thép.

Ưu điểm

Tuy nhiên, bê tông cốt tre vẫn có những điều được trân trọng và đánh giá cao. Từ xa xưa hay cho tới ngày hôm nay, không phải nơi đâu cũng có thép để xây nhà. Rất nhiều nơi trên thế giới vẫn vô cùng khó khăn và phải sáng tạo, sử dụng các cách khác nhau để phát triển.

Tre thì miễn phí còn Thép thì không! Đó là điều rất đúng ở những địa phương xa xôi. Nơi tre là loài cây có thể vươn lên sinh tồn với mọi điều kiện thời tiết. Tre mọc lên mãnh liệt đến mức cảm giác rằng khó có thể làm cho nó biến mất đi. Tre đem lại một giải pháp đơn giản, tiết kiệm khi kết hợp với bê tông. Liên kết này giúp rất nhiều nơi sinh hoạt khó khăn để xây dựng nên các căn nhà, hàng lang đi lại. Với yêu cầu không quá cao, quy mô không lớn, thì ứng dụng này là một giải pháp rất tốt và ý nghĩa.

Ứng dụng bê tông cốt tre

Chưa có bất kỳ một tiêu chuẩn hợp quy đối với bê tông cốt tre cho các công trình. Đây có thể nói là giải pháp tạm thời và áp dụng tại ở một vài nơi khó khăn với thép trên thế giới. Tại Việt Nam, bê tông cốt tre thường được biết đến hơn đó là những công trình vi phạm chất lượng. Những hạng mục sử dụng cốt tre để thay thế cốt thép như “cột điện bê tông cốt tre v.v.”, . Chắc chắn rằng bê tông cốt tre không thể so sánh với cốt thép. Đó chính là lý do đến ngày hôm nay những công nghệ hiện đại sản xuất bê tông, nhà máy thép vẫn mãi phát triển đi lên.

Tại Việt Nam, nhà làm bê tông cốt tre có thể nói là nổi tiếng nhất là Toà Thánh Tây Ninh. Toà Thánh Tấy Ninh bê tông cốt tre là một kiến trúc tôn giáo mang đậm tính nghệ thuật. Sở hữu tới khoảng 100 công trình kiến trúc lớn nhỏ khác nhau bằng bê tông cốt tre. Đây cũng là một trong những địa điểm nổi tiếng tại Tây Ninh hiện nay.

Hình ảnh công trình Tòa thánh Tây Ninh bê tông cốt tre Cần Thơ